MÁY RÀ THƯỚC KẸP/PANME ACCUD881
1. Máy rà thước kẹp/panme là gì
Đây là thiết bị sử dụng các đĩa rà phẳng hoặc các thanh rà chuyên dụng kết hợp với bột kim cương siêu mịn để gọt bỏ lớp vật liệu siêu mỏng trên mỏ đo
Khác với máy mài sử dụng đá mài quay nhanh, máy rà hoạt động với tốc độ thấp hơn nhưng áp lực và độ bóng bề mặt tạo ra đạt đến mức gương (mirror finish)
Thiết bị này là công đoạn cuối cùng và cao cấp nhất trong việc phục hồi hoặc chế tạo dụng cụ đo lường nhằm đạt được các tiêu chuẩn dung sai cấp micron
2. Ứng dụng trong lĩnh vực cơ khí
Ứng dụng chủ chốt là sửa chữa các mỏ đo của panme và thước kẹp khi chúng bị mòn lệch hoặc không còn song song sau hàng ngàn lần đo
Dụng cụ này giúp phục hồi các bề mặt đe (anvil) và đầu đo (spindle) của panme để đảm bảo khi tiếp xúc hoàn toàn không có khe hở ánh sáng
Trong các trung tâm kiểm định và hiệu chuẩn, máy rà được dùng để đưa các thiết bị đo về trạng thái sai số bằng không ($0$) theo tiêu chuẩn ISO
Nó còn được ứng dụng để mài rà các khối mẫu chuẩn (gauge blocks) hoặc các căn lá khi bề mặt của chúng bị trầy xước nhẹ
Thiết bị giúp duy trì độ ổn định của hệ thống đo lường trong các nhà máy sản xuất động cơ, hàng không và y tế nơi sai số $0.001mm$ là cực kỳ quan trọng
3. Ưu điểm nổi bật
Đạt được độ phẳng và độ song song cực hạn mà các loại máy mài thông thường không thể thực hiện được nhờ công nghệ rà bề mặt phẳng
Tạo ra độ bóng bề mặt lý tưởng giúp giảm thiểu ma sát và ngăn ngừa việc mạt sắt bám dính vào đầu đo trong quá trình sử dụng
Không gây ra ứng suất nhiệt trên bề mặt dụng cụ giúp giữ nguyên cấu trúc vật liệu và độ cứng ban đầu của thép hợp kim làm thước
Khả năng kiểm soát lượng vật liệu lấy đi ở mức cực nhỏ (nanomet) giúp giữ lại tối đa kích thước nguyên bản của dụng cụ đo
Thiết kế gá đặt đa năng cho phép rà được nhiều loại mỏ đo từ mỏ phẳng, mỏ cầu đến các đầu đo hình nón của panme
4. Cấu tạo chi tiết
Đĩa rà hoặc thanh rà được chế tạo từ gang đặc biệt hoặc đồng, có độ phẳng gần như tuyệt đối để làm giá thể cho bột mài
Hệ thống gá kẹp dụng cụ đo có các tay quay tinh chỉnh giúp cố định thước kẹp hoặc panme luôn vuông góc với mặt phẳng rà
Động cơ truyền động thường là loại mô-tơ bước hoặc mô-tơ có biến tần để điều chỉnh tốc độ quay/tịnh tiến cực kỳ chậm và ổn định
Bộ cấp bột mài kim cương tự động hoặc thủ công giúp duy trì lớp dung dịch mài rà đều đặn giữa mỏ đo và đĩa rà
Màn hình hiển thị hành trình và áp lực rà giúp người vận hành kiểm soát được quá trình gia công một cách trực quan
Hệ thống làm sạch siêu âm thường đi kèm để loại bỏ hoàn toàn bột mài sau khi kết thúc quy trình rà tránh gây mòn dụng cụ khi sử dụng
5. Lưu ý khi sử dụng
Trước khi rà phải đảm bảo dụng cụ đo đã được vệ sinh sạch sẽ bằng dung dịch chuyên dụng, tuyệt đối không để cát hay bụi bẩn lọt vào đĩa rà
Việc lựa chọn kích thước hạt kim cương (grit size) phải đi từ thô đến tinh để đạt được độ bóng mong muốn mà không tạo ra các vết xước sâu
Phải kiểm tra độ phẳng của chính đĩa rà định kỳ vì sau một thời gian đĩa rà cũng sẽ bị mòn và gây sai số ngược lại cho dụng cụ đo
Trong quá trình rà cần sử dụng áp lực vừa đủ và đều tay, áp lực quá lớn sẽ làm biến dạng mỏ đo hoặc gây cháy bề mặt
Sau khi rà xong cần kiểm tra lại độ song song bằng kính phẳng quang học (optical flat) dưới ánh sáng đơn sắc để xác nhận kết quả
Cần lau sạch bột rà ngay lập tức bằng dầu bảo quản để tránh hiện tượng bột mài tiếp tục tác động làm mòn dụng cụ ngoài ý muốn
