1. Thước kẹp đo tâm là gì
Thước kẹp đo tâm là một loại dụng cụ đo lường chuyên dụng được thiết kế để đo khoảng cách giữa tâm của hai lỗ hoặc từ một cạnh chuẩn đến tâm của một lỗ trên cùng một mặt phẳng
Thay vì sử dụng các hàm đo phẳng thông thường dụng cụ này sở hữu hai mỏ đo hình nón hoặc mỏ đo có hình dạng đặc biệt để có thể tự động định tâm khi đưa vào trong lỗ
Dòng thước này có thể là dạng cơ khí hiển thị vạch chia Vernier hoặc dạng điện tử hiển thị số trực tiếp trên màn hình tùy thuộc vào độ chính xác và nhu cầu của người sử dụng
2. Công dụng trong lĩnh vực cơ khí chính xác
Công dụng quan trọng nhất của thước kẹp đo tâm là xác định chính xác khoảng cách trục giữa hai lỗ khoan hoặc lỗ khoét trên các chi tiết máy phức tạp
Nó được ứng dụng rộng rãi trong việc kiểm tra các bản mã mặt bích hoặc các tấm gá đặt động cơ nơi mà vị trí các lỗ bắt vít cần độ chính xác tuyệt đối để lắp ghép
Dụng cụ giúp người thợ kiểm tra nhanh chóng khoảng cách từ một cạnh chuẩn của chi tiết đến tâm lỗ mà không cần phải thực hiện các phép tính cộng trừ bán kính lỗ như khi dùng thước kẹp thường
Trong gia công hàng loạt nó đóng vai trò là thiết bị kiểm soát chất lượng giúp phát hiện sớm các sai sót về vị trí lỗ do quá trình khoan hoặc phay bị lệch tâm
Sản phẩm cũng thường được sử dụng trong các phòng đo lường để nghiệm thu các chi tiết đúc hoặc các bộ phận khung sườn máy móc có cấu tạo nhiều lỗ liên kết
3. Ưu điểm nổi bật
Tối ưu hóa thời gian đo lường nhờ khả năng tự định tâm vào lòng lỗ giúp loại bỏ các bước lấy dấu hoặc đo gián tiếp phức tạp
Độ chính xác cực cao do loại bỏ được sai số tích lũy phát sinh từ việc phải đo đường kính lỗ rồi mới tính toán ra vị trí tâm
Khả năng đo linh hoạt với nhiều kích cỡ lỗ khác nhau nhờ thiết kế mỏ đo hình nón có thể thích ứng với các đường kính từ nhỏ đến trung bình
Thân thước được chế tác bằng thép không gỉ cường độ cao giúp chịu được sự mài mòn và duy trì độ cứng vững trong suốt quá trình thao tác trên các phôi kim loại
Đối với phiên bản điện tử chức năng trừ bù kích thước mỏ đo được tích hợp sẵn giúp kết quả hiển thị chính là khoảng cách tâm mà không cần tính toán thêm
4. Cấu tạo chi tiết
Thân thước chính là một thanh thép thẳng có độ chính xác cao được khắc vạch chia độ hoặc dán dải cảm biến từ tính tùy loại
Mỏ đo cố định và mỏ đo di động có dạng hình nón hoặc hình trụ vát côn chuyên dụng để khớp vào tâm của các lỗ tròn
Khung trượt hay hàm động tích hợp bộ phận hiển thị kết quả đo và các vít hãm để cố định vị trí khi lấy kích thước
Hệ thống con lăn tinh chỉnh thường được trang bị thêm giúp người sử dụng có thể dịch chuyển hàm đo một cách cực kỳ nhỏ và êm ái để rơi vào đúng tâm lỗ
Màn hình LCD đối với dòng điện tử hiển thị các thông số đo lường đơn vị đo và các nút chức năng như Zero hoặc giữ giá trị Hold
Vít khóa tâm giúp cố định khoảng cách giữa hai mỏ đo sau khi đã xác định được vị trí chuẩn nhất giúp việc đọc kết quả không bị sai lệch
5. Cách sử dụng
Trước khi thực hiện phép đo cần làm sạch bụi bẩn và dầu mỡ tại các lỗ cần đo cũng như trên bề mặt các mỏ đo hình nón
Đưa mỏ đo cố định vào lỗ thứ nhất sao cho phần hình nón tự tìm vào vị trí trung tâm của lỗ và giữ thước vuông góc với mặt phẳng chi tiết
Nới lỏng vít hãm và từ từ dịch chuyển hàm động để đưa mỏ đo thứ hai vào lỗ còn lại cho đến khi cả hai mỏ đo đều nằm khít trong lòng lỗ
Lắc nhẹ thân thước để đảm bảo các đầu côn đã hoàn toàn rơi vào vị trí sâu nhất và trung tâm nhất của các lỗ cần kiểm tra
Siết chặt vít khóa để cố định kết quả hiển thị trên thước trước khi nhấc dụng cụ ra khỏi chi tiết gia công
Đọc kết quả đo trên vạch chia hoặc trên màn hình điện tử và ghi chép lại theo yêu cầu kỹ thuật của bản vẽ
6. Lưu ý khi sử dụng
Cần lựa chọn loại mỏ đo có kích thước phù hợp với dải đường kính lỗ cần đo vì nếu lỗ quá lớn hoặc quá nhỏ so với đầu côn sẽ dẫn đến sai số định tâm
Tuyệt đối không sử dụng lực quá mạnh để ép các mỏ đo vào lỗ vì có thể làm biến dạng bề mặt lỗ hoặc gây cong vênh các đầu mỏ đo chuyên dụng
Trong quá trình đo phải đảm bảo thân thước luôn song song với bề mặt chi tiết và vuông góc với tâm lỗ để tránh sai số cosin trong đo lường
Sau khi sử dụng cần vệ sinh sạch sẽ các đầu mỏ hình nón và bôi dầu bảo quản để tránh hiện tượng rỉ sét làm ảnh hưởng đến độ trơn láng của bề mặt định tâm
Bảo quản thước trong hộp chống sốc chuyên dụng và tránh đặt chung với các dụng cụ sắc nhọn khác có thể làm trầy xước bề mặt thân thước
Thường xuyên kiểm tra độ chuẩn của thước bằng các dưỡng đo hoặc các chi tiết mẫu đã biết chính xác khoảng cách tâm lỗ để hiệu chuẩn kịp thời
Bạn có muốn tôi hướng dẫn cách thiết lập giá trị bù trừ Offset trên thước kẹp đo tâm điện tử để phù hợp với các loại đầu đo có kích thước khác nhau không?
